กระบวนการผลิตขวดพลาสติก
กระบวนการผลิตขวดพลาสติก ส่วนใหญ่ใช้วิธี การเป่าขึ้นรูป (Blow Molding) โดยมี 2 ประเภทหลักคือ การเป่ายืด (Stretch Blow Molding) สำหรับขวด PET ใส และ การอัดรีดเป่า (Extrusion Blow Molding) สำหรับขวดขุ่น (HDPE/PP) ขั้นตอนหลักคือการหลอมเม็ดพลาสติกทำเป็นพรีฟอร์ม (Preform) หรือท่อหลอมเหลว จากนั้นใช้ลมอัดให้ขยายตัวเต็มแม่พิมพ์แล้วเป่าเย็น
การเตรียมวัตถุดิบเป็นขั้นตอนแรกที่สำคัญที่สุดในการผลิตขวดพลาสติกเพื่อให้ได้บรรจุภัณฑ์ที่มีคุณภาพ แข็งแรง และใสสะอาด โดยมีรายละเอียดดังนี้
1. การคัดเลือกเม็ดพลาสติก (Resin Selection)
ผู้ผลิตจะเลือกใช้เม็ดพลาสติกตามประเภทของขวดที่ต้องการ:
- PET (Polyethylene Terephthalate): นิยมที่สุดสำหรับขวดน้ำและน้ำอัดลม เพราะใส แข็งแรง และกั้นก๊าซได้ดี.
- HDPE (High-Density Polyethylene): ใช้สำหรับขวดนม ขวดแชมพู หรือแกลลอนน้ำยาทำความสะอาด เนื่องจากทนทานต่อสารเคมี.
- PP (Polypropylene): เหมาะสำหรับขวดที่ต้องทนความร้อนสูง เช่น ขวดซอส.
2. การเตรียมสารผสม (Additives & Mixing)
ในขั้นตอนนี้จะมีการเพิ่มสารต่างๆ เพื่อปรับปรุงคุณสมบัติ:
- แม่สี (Colorants): ผสมเม็ดสีเพื่อให้ขวดมีสีสันตามต้องการ.
- สารคงตัว (Stabilizers): ป้องกันพลาสติกเสื่อมสภาพจากแสง UV หรือความร้อน.
- พลาสติกรีไซเคิล (Regrind): บางโรงงานอาจผสมเศษพลาสติกที่สะอาดจากการผลิตเดิม (ไม่เกิน 10%) เพื่อลดต้นทุนและขยะ.
3. การไล่ความชื้น (Drying Process)ขั้นตอนนี้ สำคัญมาก โดยเฉพาะกับพลาสติก PET:
- เม็ดพลาสติกจะถูกนำเข้าเครื่องอบ (Dehumidifying Dryer) เพื่อดึงความชื้นออกจนเหลือระดับที่ต่ำมาก (ประมาณ <0.005%).
- ทำไมต้องทำ? หากเม็ดพลาสติกชื้น เมื่อนำไปหลอมจะเกิดปฏิกิริยา Hydrolysis ทำให้พลาสติกเปราะ บาง และขวดที่ได้จะไม่ใสหรือมีฟองอากาศ.
4. ระบบลำเลียงเข้าเครื่องจักร (Material Feeding)
เมื่อเม็ดพลาสติกพร้อมแล้ว จะถูกส่งผ่านระบบท่อสูญญากาศ (Vacuum Feeder) เข้าสู่กรวยเติม (Hopper) ของเครื่องฉีดพลาสติกเพื่อเตรียมเข้าสู่กระบวนการหลอมเหลวและขึ้นรูปต่อไป.
อ้างอิง: สถาบันพลาสติก (Plastics Institute of Thailand), British Plastics Federation (BPF), วิธีขึ้นรูปพลาสติก, Pneumax ,Burkert, เบอร์เคิท (ประเทศไทย)

