กระบวนการผลิตอาหารสัตว์เปียก (Wet Pet Food Manufacturing Process)

กระบวนการผลิตอาหารสัตว์เปียก (Wet Pet Food Manufacturing Process)

กระบวนการผลิตอาหารสัตว์เปียก ก่อนจะมาเป็นอาหารมื้อโปรดในชามของสัตว์เลี้ยง อาหารแบบเปียก (Wet Food) ถือเป็นผลิตภัณฑ์ที่ต้องใช้เทคโนโลยีการถนอมอาหารขั้นสูงกว่าอาหารเม็ด เนื่องจากหัวใจสำคัญคือการรักษา “ความสดใหม่” และ “เนื้อสัมผัสที่ชุ่มฉ่ำ” โดยไม่ต้องพึ่งพาสารกันเสีย กระบวนการนี้เริ่มต้นจากการคัดสรรวัตถุดิบชั้นดี นำมาผ่านกรรมวิธีทางความร้อนในระบบปิด เพื่อล็อคสารอาหารและรสชาติเอาไว้ให้ได้มากที่สุด

1. การเตรียมและบดผสมวัตถุดิบ (Raw Material Handling & Grinding)

ในขั้นตอนนี้ไม่ได้มีแค่เนื้อสัตว์ แต่เป็นการออกแบบ “โครงสร้างอาหาร”

  • การคัดเลือก: เนื้อสัตว์สดหรือแช่แข็งจะถูกนำมาตรวจสอบคุณภาพตามมาตรฐานโรงงาน เพื่อหาการปนเปื้อน

  • การบด (Grinding): วัตถุดิบจะถูกส่งเข้าเครื่องบดอุตสาหกรรม เพื่อเปลี่ยนให้เป็นเนื้อละเอียด (Minced) หรือชิ้นเนื้อ (Chunks) ตามที่สูตรกำหนด

  • การเสริมสารอาหาร: มีการเติม Vitamin & Mineral Premix ซึ่งเป็นส่วนผสมที่เปราะบางต่อความร้อน ดังนั้นจึงต้องมีการคำนวณปริมาณเผื่อไว้ (Over-fortification) เพื่อให้สารอาหารยังคงครบถ้วนหลังผ่านความร้อนสูง

2. การเตรียมซอสเกรวี่หรือเยลลี่ (Preparation of Gravy, Jelly, or Mousse)

นี่คือส่วนที่ทำให้ออกมาดู “เปียกและฉ่ำ” อย่างที่ต้องการ

  • Thickening Agents: มีการใช้สารเพิ่มความหนืดตามธรรมชาติ เช่น Guar Gum, Cassia Gum หรือแป้งดัดแปร เพื่อทำให้น้ำซอสมีความข้นวาว

  • Palatability Enhancers: การเติมสารปรุงแต่งรสชาติที่สกัดจากธรรมชาติ เพื่อดึงดูดการดมและลิ้มรสของสุนัขและแมว

  • Mixing: ส่วนผสมที่เป็นของเหลวจะถูกต้มในถังผสม (Mixing Tank) ควบคุมอุณหภูมิให้คงที่เพื่อป้องกันการแยกตัว

3. การบรรจุและการไล่อากาศ (Filling & Exhausting)

ขั้นตอนนี้ต้องทำงานแข่งกับเวลาเพื่อความสดใหม่

  • Filling: เครื่องบรรจุอัตโนมัติจะฉีดเนื้อและซอสลงในกระป๋องหรือซอง Pouch ด้วยความเร็วสูงและน้ำหนักที่แม่นยำ

  • Headspace & Vacuum: จะมีการเหลือช่องว่างเล็กน้อยที่ปากบรรจุภัณฑ์ (Headspace) และใช้ระบบฉีดพ่นไอน้ำ (Steam Capping) เพื่อไล่อากาศออกก่อนปิดผนึก เพื่อสร้างสภาวะสูญญากาศ ซึ่งช่วยป้องกันการเกิดปฏิกิริยาออกซิเดชันของไขมันในอาหาร

4. การฆ่าเชื้อภายใต้แรงดันสูง (Retort Sterilization)

ถือเป็นหัวใจของการผลิตอาหารแบบเปียก

  • Thermal Processing: บรรจุภัณฑ์จะถูกส่งเข้าหม้อฆ่าเชื้อขนาดใหญ่ (Retort) โดยใช้ความร้อนสูงกว่า 121°C ภายใต้แรงดันสูง

  • Commercial Sterility: ความร้อนจะแทรกซึมไปถึงจุดเย็นที่สุดของบรรจุภัณฑ์เพื่อทำลายเชื้อจุลินทรีย์ที่ทำให้อาหารเน่าเสีย รวมถึงสปอร์ของแบคทีเรีย Clostridium botulinum

  • No Preservatives: เพราะการฆ่าเชื้อที่สมบูรณ์แบบนี้เอง ทำให้อาหารสัตว์แบบเปียก “ไม่จำเป็นต้องใส่สารกันบูด” แต่ยังเก็บได้นานในอุณหภูมิห้อง

5. การตรวจสอบคุณภาพและบ่มอาหาร (Cooling & Incubation)

Rapid Cooling

หลังจบการฆ่าเชื้อ ต้องรีบทำให้เย็นลงด้วยน้ำเย็นเพื่อหยุดกระบวนการสุก

(Prevent overcooking) ซึ่งจะช่วยรักษาเนื้อสัมผัสไม่ให้เละ

Incubation Test

ตามมาตรฐาน GMP โรงงานจะสุ่มตัวอย่างสินค้าไป “บ่ม” ในห้องควบคุมอุณหภูมิเป็นเวลาประมาณ 10-14 วัน เพื่อดูว่ามีการพองตัวของบรรจุภัณฑ์หรือไม่

ก่อนจะปล่อยสินค้าออกสู่ตลาด

อุปกรณ์ที่ใช้ในการผลิตอาหารสัตว์แบบเปียก

1. การเตรียมและบดผสมวัตถุดิบ (Raw Material Handling & Grinding)

2. การเตรียมซอสเกรวี่หรือเยลลี่ (Preparation of Gravy, Jelly, or Mousse)

Bürkert – Type 8030 – Inline flowmeter for continuous measurements _ Paddle Wheel - บริษัท ฟลูเทค จํากัด - @flutech.co.th - ตัวแทนจําหน่าย Burkert Thailand Authorized Distributor

3. การบรรจุและการไล่อากาศ (Filling & Exhausting)

Bürkert – Type 2103 - 2_2-way diaphragm valve with pneumatic stainless steel actuator (Type ELEMENT) for decentralised automation - บริษัท ฟลูเทค จํากัด - @flutech.co.th
Bürkert – Type 2000 – Pneumatically operated 2_2-way angle seat valve CLASSIC - บริษัท ฟลูเทค จํากัด - @flutech.co.th - ตัวแทนจําหน่าย Burkert Thailand Authorized Distributor
Bürkert – Type 8802 – Continuous Control Valve Systems ELEMENT - บริษัท ฟลูเทค จํากัด - @flutech.co.th - ตัวแทนจําหน่าย Burkert Thailand Authorized Distributor

4. การฆ่าเชื้อภายใต้แรงดันสูง (Retort Sterilization)

Bürkert – Type 8802 – Continuous Control Valve Systems ELEMENT - บริษัท ฟลูเทค จํากัด - @flutech.co.th - ตัวแทนจําหน่าย Burkert Thailand Authorized Distributor
Bürkert – Type 2100 – Pneumatically operated 2_2-way angle seat valve ELEMENT for decentralized automation - บริษัท ฟลูเทค จํากัด - @flutech.co.th - ตัวแทนจําหน่าย Burkert ในไทย
SmartMeasurement Controls - Vortex Flowmeter - บริษัท ฟลูเทค จํากัด - @flutech.co.th - ตัวแทนจําหน่าย Burkert Thailand Authorized Distributor

อ้างอิง : Loyal Machine. Pet Food Manufacturing Process, Mikim Machinery. What is Wet Pet Food Manufacturing Process?, European Pet Food Industry Federation (FEDIAF), สมาคมการค้าอาหารสัตว์เลี้ยงไทย (TPFA), คลังปัญญาจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย (Chula ETD) เอกสารวิชาการด้านเทคโนโลยีการผลิตอาหารสัตว์, Burkert Thailand