กระบวนการผลิตไอศกรีม
Ice cream manufacturing process
กระบวนการผลิตไอศกรีม ในอุตสาหกรรมการผลิตอาหารและเครื่องดื่ม ‘ไอศกรีม’ ถือเป็นหนึ่งในผลิตภัณฑ์ที่มีกระบวนการผลิตที่ละเอียดอ่อนและซับซ้อนที่สุดประเภทหนึ่ง เนื่องจากต้องอาศัยการทำงานร่วมกันระหว่างระบบกลศาสตร์ การควบคุมอุณหภูมิ และปฏิกิริยาทางเคมีของวัตถุดิบอย่างเคร่งครัด เพื่อให้ได้ผลิตภัณฑ์ที่มีคุณภาพ เนื้อสัมผัส (Texture) และความคงตัวที่เป็นไปตามมาตรฐานสากล รวมถึงความปลอดภัยต่อผู้บริโภค บทความ/เอกสารฉบับนี้จึงได้รวบรวมและสรุปขั้นตอนหลักในกระบวนการผลิตไอศกรีมในเชิงอุตสาหกรรม ตั้งแต่ขั้นเริ่มต้นจนถึงการส่งมอบสู่มือผู้บริโภค ดังรายละเอียดต่อไปนี้…
1. การผสมวัตถุดิบ (Blending / Mixing the Ingredients)
เริ่มต้นด้วยการนำวัตถุดิบหลักทั้งหมดมาชั่งตวงตามสูตร โดยแบ่งเป็น:
-
วัตถุดิบเหลว: นม ครีม น้ำตาลเหลว
-
วัตถุดิบแห้ง: นมผง น้ำตาลทราย สารทำให้คงตัว (Stabilizers) และอิมัลซิไฟเออร์ (Emulsifiers) นำทั้งหมดมาเทลงในถังผสมขนาดใหญ่ที่มีการกวนตลอดเวลาเพื่อให้วัตถุดิบละลายเข้ากันเป็นเนื้อเดียว เรียกว่า “Ice Cream Mix”
2. การพาสเจอร์ไรซ์ (Pasteurization)
นำส่วนผสมที่ได้ไปผ่านความร้อนเพื่อฆ่าเชื้อจุลินทรีย์และแบคทีรียที่ทำให้เกิดโรค รวมถึงช่วยละลายส่วนผสมให้อิ่มตัวดียิ่งขึ้น
-
ตัวอย่างอุณหภูมิที่ใช้: ประมาณ 69°C เป็นเวลา 30 นาที หรือ 80°C เป็นเวลา 25 วินาที (ระบบ HTST)
3. การทำให้เป็นเนื้อเดียวกัน (Homogenization)
ส่วนผสมจะถูกส่งผ่านเครื่องดันแรงดันสูง (Homogenizer) เพื่อแตกโมเลกุลของไขมันนมให้มีขนาดเล็กและกระจายตัวเท่าๆ กัน ขั้นตอนนี้สำคัญมากเพราะช่วยให้:
-
ไอศกรีมมีเนื้อเนียนละเอียด (Smooth texture)
-
ไขมันไม่แยกชั้นในระหว่างการปั่น
4. การหล่อเย็น (Cooling)
หลังจากผ่านความร้อนและแรงดัน ส่วนผสมจะถูกนำไปลดอุณหภูมิลงอย่างรวดเร็วให้เหลือประมาณ 2°C ถึง 4°C ก่อนจะส่งต่อไปยังถังบ่มมิกซ์
5. การบ่มมิกซ์ (Aging)
นำส่วนผสมไปพักไว้ในถังแช่เย็น (อุณหภูมิ 2°C – 4°C) เป็นเวลาอย่างน้อย 4 ถึง 24 ชั่วโมง ขั้นตอนนี้จะทำให้:
-
ไขมันนมเกิดการตกผลึกและจับตัวกันได้ดีขึ้น
-
สารคงตัวดูดซึมน้ำได้อย่างเต็มที่
-
ผลลัพธ์: ช่วยให้ไอศกรีมมีความหนืด ละลายช้าลง และเนื้อสัมผัสฟูเนียนเมื่อนำไปปั่น
6. การปั่นเยือกแข็งและการเติมอากาศ (Freezing & Incorporation of Air)
นี่คือขั้นตอนเปลี่ยนของเหลวให้เป็นไอศกรีม โดยมิกซ์จะถูกสูบเข้าเครื่องปั่นต่อเนื่อง (Continuous Freezer) ที่มีอุณหภูมิเย็นจัดประมาณ -5°C ถึง -7°C
อ้างอิง : uoguelph, sciencedirect, idfa, Burkert Thailand

